مرکز تحلیل آماری نوین

تجزیه و تحلیل آماری رساله دکتری، پایان نامه و مقاله های علمی

مرکز تحلیل آماری نوین

تجزیه و تحلیل آماری رساله دکتری، پایان نامه و مقاله های علمی

تجزیه و تحلیل آماری:
پایان نامه های دانشجویی،
مقاله علمی - پژوهشی،
پروژه های پژوهشی،
رساله دکتری.
تلفن: رضوی 09133558097
Email: novinamar@gmail.com

تحقیق کیفی چیست ؟

سه شنبه, ۸ تیر ۱۳۹۵، ۰۲:۱۸ ق.ظ


• تحقیق کیفی برای درک و تبیین پدیده‌های پیچیده اجتماعی از داده‌های کیفی نظیر داده‌های حاصله از مصاحبه، مشاهده مشارکتی، مستندات، پرسشنامه و ... استفاده می‌کند. پیدایش تحقیق کیفی به وجود عامل انسانی مربوط می شود. در این روش برای دیدگاههای افراد مورد تحقیق ارزش قایل می‌شوند، محقق و تحقیق شونده با یکدیگر در رابطه متقابل در نظر گرفته می‌شوند، هم به توصیف می‌پردازد و هم تبیین و برای گردآوری داده به گفته‌ها و رفتارهای قابل مشاهده افراد تکیه می‌کند.


ویژگیهای تحقیق کیفی
• استفاده از داده‌های کیفی نظیرداده‌های حاصل از مشاهده، مصاحبه مشارکتی، اسناد و...
• توجه عمده به پدیده‌های اجتماعی و فرهنگی
• تاکید بر وجود انسان و معنا و مفهومی که انسان در نظر دارد
• تاکید بر رابطه متقابل میان محقق و مورد تحقیق


ویژگیها و رویکرد تحقیق کیفی 
• فرض این است که دنیای اجتماعی همیشه ساخته بشر است نه کشف بشر، بنابراین عمل تفسیری سعی دارد تا واقعیت را همان گونه که به وسیله پاسخگویان دیده شده و تجربه شده است، به دست آورد. 
• سعی دارد تا رفتارهای معنی‌دار بشر و تفسیرهایی که مردم از خود و دیگران ارائه می‌دهند را تعبیر نماید 
• گروه کوچکی از پاسخگویان را مطالعه می‌کند 
• هدفش مطالعه واقعیت از درون است نه از بیرون 
• عموما از متغیرها و اندازه‌های کمی استفاده نمی‌کند
• تکنیکهای نمونه‌گیری تصادفی را به کار نمی‌گیرد 
• سعی دارد تا بدون هیچ گونه پیش‌فرضی با واقعیت رو به رو شود
• محقق و مطالعه شونده را به عنوان دو عنصر مهم و برابر از یک وضعیت در نظر می‌گیرد 
• تلاش می‌‌کندواقعیت از طریق کنش متقابل به دست آید
• روشهایی را به کار می‌گیرد تا داده‌های توصیفی را آن گونه که پاسخگویان با بیان خودشان ارائه می‌کنند، تولید نماید. 
• سعی می‌کند تا مردم را درک کند و بفهمد نه اینکه آنها را اندازه‌گیری نماید 
• سعی دارد تا اطلاعات جمع‌آوری شده را به صورت کامل ارائه نماید نه از طریق کمی و تحلیل آماری 
• جستجوی تفسیری نهایتا جستجویی اخلاقی خواهد بود
• تلاش می‌کند تا معانی و قوانین عمل اجتماعی را کشف کند. 

موارد استفاده از تحقیق کیفی
• مطالعه پدیده‌های روزمره که به طور طبیعی روی می‌دهند
• توجه به دانش و مفاهیم محلی و روشن کردن معنای وقایع به منظور تفسیر اطلاعات کیفی
• بررسی وقایع در بستر و بافت اجتماعیشان. معنای وقایع توسط شرکت کنندگان و از طریق تعامل اجتماعی آنها ساخته شده است
• تولید اطلاعات. اطلاعات درباره وقایع و درباره دانش از طریق تشریک مساعی افراد فراهم می‌شود . مهارت مصاحبه کننده در برانگیختن مردم برای گفتگو درباره خودشان اهمیت بسیار دارد
• دریافتهای افراد بر اساس عقل سلیم( مردم روش)
• تمایز قایل شدن میان دانش محلی و علوم اجتماعی. دو سیستم معنایی، دو چارچوب مرجع( محقق و گروه تحت مطالعه)
• شناخت دریافتهای افراد بر اساس عقل سلیم( مردم روش) یک فرد بر اساس چه درکی به عمل مقتضی دست می‌زند.




نمونه‌های مهم کاربرد تحقیق کیفی
• موضوع مهم، فرآیند پیچیده و عوامل دخیل متعدد( ازدواج، طلاق و مهاجرت)
• شناخت محدود، موضوع کاملا شخصی و دور از منظر عمومی( طلاق)
• تفاوت موارد زیاد، غیر قابل تبیین با تئوریهای موجود، موارد مشابه در جامعه مورد مطالعه و عدم وجود تفاوت بارز میان افراد عضو جامعه مورد مطالعه
• واقعه تا اندازه‌ای تحت تاثیر تصمیم و انتخاب شخصی یا گروهی باشد مانند مشارکت و عدم مشارکت در برنامه‌های بهداشتی و آموزشی
• موضوع کمیاب، نادر و ثبت جزئیات آن اهمیت بسیار داشته باشد( قحطی، پناهندگان، انقلاب، بلایای طبیعی ، کشف معادن)
• تغییرات بسیار سریع باشد( فروپاشی شوروی)
• موضوع جدید باشد، نتوان به صورت آشکار آن را بررسی کرد( روابط جنسی در سنین پایین، روابط خارج از ازدواج، مهاجرت غیر قانونی)
• موضوع غیر قابل مشاهده، اما به صورت غیر مستقیم و توسط اعتراض مردم بیان می‌شود، مانند تبعیض، ترس و وحشت
مبانی فلسفی تحقیق کیفی
• پارادایمها: نظامی از باورهای بنیادی که اصول پژوهش و آموزش، ماهیت جهان، جایگاه فرد در‌آن و دامنه روابط احتمالی او نسبت به جهان و اجزاء را مشخص می‌کند( پایه‌های آن باورهای ایمانی است)
• پارادایمهای تحقیق کیفی( پوزیتیویستی - به طور عمده کمی- تفسیری، انتقادی)

پارادایمها(پیش‌فرضها)ی تحقیق کمی و کیفی 
• پوزیتیویسم: واقعیت(از جمله واقعیت اجتماعی) عینی و مشخص است و می‌توان آن را به کمک ویژگیهای قابل اندازه‌گیری مستقل از محقق و ابزارهای اواندازه گرفت. آزمون فرضیه و تلاش برای افزایش پیش‌بینی و کنترل. تاکید بر روش

• تفسیری. دسترسی به واقعیت اجتماعی تنهااز طریق فهم سازه‌های اجتماعی نظیرزبان ، خودآْگاهی و معانی مشترک میسر است.مبنای فلسفی آن هرمنوتیک وپدیدار شناسی است. 

• انتقادی. واقعیت اجتماعی در گذر تاریخ شکل می‌گیرد. افراد می‌توانند به طور آگاهانه برای تغییر شرایط اجتماعی و اقتصادیشان عمل کنند. وظیفه تحقیق انتقادی، انتقاد اجتماعی است تا شرایط محدود کننده را نمایان سازد، تضادها و تعارضات را نشان دهد تا انسان را از قید و بندهای ایدئولوژیک و اجتماعی آزاد کند.

انتقادهای وارده به پوزیتیویسم
(درون پارادایمی)
• بی‌توجهی به بستر و زمینه.متغیرها از بسترو زمینه جدا می‌شوند و اثرات آنها به طور مجزا مورد بررسی قرار می‌گیرد.
• بی‌توجهی به معنایی که انسانها به فعالیتهایشان می‌دهند.
• تعمیم‌ناپذیری در موارد منحصر به فرد،
• بی‌توجهی به بعد اکتشافی و فرآیندهای کشف روابط واقعی


انتقادهای برون پارادایمی به پوزیتیویسم
• واقعیات صرفا در درون چارچوبهای نظری واقعیت محسوب می‌شوند و فرضیه‌ها و مشاهدات مستقل نیستند.

• ماهیت تعاملی پدیده و محقق

• تئوری‌ها خود بیانیة‌های ارزشی هستند و تئوری و ارزش از هم جدا نیستند.


مقایسه دستگاههای فلسفی
تعریف به جایگاه تحقیق کیفی
تعریف تحقیق کیفی به اجزاء
ویژگی داده‌های کمی وکیفی
• داده‌های کمی
• ساده هستند 
• فاقد هویت شخصی‌اند
• قابل شمارشند
• داده‌های کیفی
• شخصی هستند
• پیچیده و چند وجهی هستند( شامل جنبه‌های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی ، اعتقادات و...)
• نمی‌توان آنها را به راحتی به واحدهای ساده به عنوان یک متغیر تقلیل داد





اصول روش تحقیق کیفی
• باز بودن
• تحقیق به صورت تعامل ارتباطی میان محقق و پاسخ‌دهنده است
• خصلت بازتابی موضوع و تحلیل
• ماهیت فرآیندی تحقیق و موضوع
• تبیین( نشان می‌دهد که چه رویکردی باید در ارتباط با پاسخ دهندگان به کار گرفت)
• انعطاف‌پذیری
مقایسه اصول تحقیقات اجتماعی در روشهای کمی و کیفی

محدودیتهای تحقیق کیفی از دید منتقدان
• محدودیتهای مربوط به تعمیم یافته‌ها: به دلیل کوچک بودن نمونه، نمونه‌گیری هدفدار، عدم امکان کنترل در مرحله جمع‌آوری داده ، شخصی بودن تحلیل قابلیت تعمیم کاهش می‌یابد
• محدودیتهای مربوط به اعتبار نگرشهای درونی. نوعی انحراف در گزارش وقایع از طرف اشخاص درگیر در واقعه (هشیاری محقق ، ایجاد اطمینان در محرمانه بودن پرسشنامه)
• عدم امکان تکرار نتایج.
• مشکل بودن ارزیابی اهمیت نسبی اجزاء یک تئوری کیفی
تعریف تحقیق کیفی به انواع
• تحقیق بنیادی توصیفی:چگونگی پیدایش شهر
• تحقیق بنیادی تبیینی:چرایی از بین رفتن تمدنها
• تحقیق بنیادی اکتشافی: انعکاس باورهای دینی در رفتار روزمره بومیان
• تحقیق بنیادی پیش‌بینی: آینده خانواده
• تحقیق کاربردی توصیفی:چگونگی شکل گیری اصناف در ایران
• تحقیق کاربردی تبیینی: چرایی تغییر نگرش نسبت به تعداد فرزندان ایده‌آل
• تحقیق کاربردی اکتشافی: انعکاس زندگی روزمره در سینمای ایران پس از انقلاب
• تحقیق کاربردی پیش‌بینی: آینده سازمانها
• تحقیق توسعه‌ای توصیفی: چگونگی شکل گیری گروههای غیر رسمی در یک سازمان خاص
• تحقیق توسعه‌ای تبیینی: چرایی پایین بودن انگیزه در یک سازمان خاص
• تحقیق توسعه‌ای اکتشافی:نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهدید‌های یک سازمان
• تحقیق توسعه‌ای پیش‌بینی:تدوین استراتژی‌های یک سازمان


روشهای کیفی( دیوید سیلورمن، 1993)
• مشاهدات( مخفی، آشکار،مشارکتی، غیر مستقیم)
• مصاحبه‌ها
• تحلیل متن(تحلیل محتوا )
• دستنویس گفتگوها

 

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۵/۰۴/۰۸
مرکز تحلیل آماری نوین

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی